Sorteerfouten in Brusselse PMD-zak kosten jaarlijks bijna 4 miljoen euro
Fost Plus en Net Brussel lanceren nieuwe campagne om Brusselaars beter te laten sorteren

Een plastic speelgoedje, een versleten T-shirt, een elektronische sigaret… In 2025 belandde bijna 4.000 ton afval onterecht in de Brusselse PMD-zakken. Dat afval uit de PMD-stroom halen en correct verwerken, kost gemiddeld 1.000 euro per ton. Goed voor een jaarlijkse factuur van bijna 4 miljoen euro. Om Brusselaars te helpen correct te sorteren, lanceren Fost Plus en Net Brussel een nieuwe sensibiliseringscampagne met één eenvoudige boodschap: ‘Check. Een verpakking? Dan in de blauwe zak!’
Afval sorteren brengt in Brussel specifieke uitdagingen met zich mee. Veel inwoners wonen in appartementen, waar weinig of geen ruimte is voor verschillende vuilnisbakken, en afvalzakken vaak in gemeenschappelijke ruimtes worden verzameld. De hoofdstad kent ook een groot verloop van inwoners: elk jaar komen er nieuwe bewoners bij die de sorteerregels nog moeten leren kennen. Met 184 nationaliteiten en een honderdtal gesproken talen is het een uitdaging om iedereen te bereiken. Die specifieke kenmerken verklaren waarom 17% van het afval in de Brusselse PMD-zakken er niet thuishoort, tegenover gemiddeld 13,5% in België.
"Volgens de recentste cijfers van Eurostat recycleerde België in 2024 maar liefst 83,2% van zijn verpakkingsafval, alle materialen samen. Het Europese gemiddelde ligt op 67%. Daarmee behoren we tot de Europese koplopers. En dat begint bij de inspanningen die elke Belg dagelijks levert om correct te sorteren. Daarvoor verdienen ze een dikke merci! Toch is er nog ruimte voor verbetering, zeker in Brussel, waar de specifieke kenmerken van de hoofdstad voor extra uitdagingen zorgen", zegt Baptiste Erpicum, woordvoerder van Fost Plus. "Daarom werken we op alle fronten nauw samen met Net Brussel. Want een sorteerfout betekent dubbel verlies: het kost extra geld om verkeerd gesorteerd afval te verwerken en waardevolle materialen krijgen geen tweede leven."
Sorteerfouten hebben reële gevolgen
Een sorteerfout verdwijnt niet zodra de afvalzak is dichtgeknoopt. De eerste mensen die ermee geconfronteerd worden, zijn de medewerkers van Net Brussel, die dagelijks duizenden afvalzakken met de hand ophalen. Een injectienaald, een scherp voorwerp of glasscherven kunnen hen verwonden wanneer ze een zak vastnemen.
Ook in de sorteercentra brengen verkeerd gesorteerde voorwerpen risico's met zich mee. Batterijen en elektronische sigaretten kunnen brand veroorzaken. Opblaaszwembaden, emmers en speelgoed kunnen dan weer de sorteermachines blokkeren die ontworpen zijn om lichte verpakkingen te verwerken. Medisch afval, luiers en scherpe voorwerpen vormen bovendien een gevaar voor de sorteermedewerkers die het afval op de transportbanden manueel controleren.
Sorteerfouten brengen ook kosten met zich mee. Verkeerd gesorteerd afval uit de PMD-stroom halen en correct verwerken, kost gemiddeld 1.000 euro per ton. Die extra kosten worden gedragen door de bedrijven die verpakkingen op de markt brengen, maar kunnen uiteindelijk worden doorgerekend in de prijs die consumenten betalen. Bovendien betekent elke sorteerfout een gemiste kans: waardevolle materialen die gerecycleerd hadden kunnen worden, gaan verloren.

Van appartementsgebouwen tot buurtwinkels
De nieuwe sensibiliseringscampagne, die op 9 november van start ging, maakt deel uit van een bredere en langdurige samenwerking tussen Fost Plus en Net Brussel. Beide organisaties zetten samen in op sensibilisering via de media, in appartementsgebouwen en op straat.
"In Brussel bestaat er niet één manier om iedereen te bereiken", legt Adel Lassouli, woordvoerder van Net Brussel, uit. "We zenden radiospots uit in het Nederlands en het Frans, maar verspreiden onze boodschappen ook in andere talen, waaronder het Engels, Arabisch, Spaans en Turks. Daarnaast zoeken we de Brusselaars actief op: in handelszaken, tijdens evenementen en rechtstreeks in appartementsgebouwen."
In die gebouwen begint de aanpak met een analyse van de situatie ter plaatse. Vervolgens geeft Net Brussel advies aan gebouwbeheerders en conciërges, past het sensibiliseringsmateriaal aan en organiseert het activiteiten voor bewoners over de sorteerregels en de meest voorkomende fouten. Ook gebouwbeheerders en andere tussenpersonen krijgen begeleiding, zodat correct sorteren op lange termijn een gewoonte wordt.
"Zo hebben we samen met onze partners uit de sociale huisvesting al bijna 88 tussenpersonen gesensibiliseerd of zijn zij momenteel in opleiding. Daarnaast organiseerden we in 2026 een twaalftal activiteiten verspreid over het Brussels Gewest. Brusselaars willen correct sorteren. Het is onze taak om hen de juiste informatie te geven, op de juiste plaats en rekening houdend met hun specifieke woonsituatie", aldus Adel Lassouli.
‘Check. Een verpakking? Dan in de blauwe zak!’
De nieuwe campagne loopt nog tot en met 28 december. Op de radio en sociale media spoort een aanstekelijk deuntje Brusselaars aan om even stil te staan voor ze iets weggooien. Daarbij moeten ze zich één eenvoudige vraag stellen: is het een verpakking?
Want niet alles wat van plastic is gemaakt, hoort thuis in de PMD-zak. Alleen lege plastic en metalen verpakkingen en drankkartons mogen erin. Een charcuteriebakje, een aluminium lasagneschaaltje of een melkbrik? Ja. Een emmer, batterij of elektronische sigaret? Nee. Een emmer hoort thuis in het recyclagepark, batterijen bij een Bebat-inzamelpunt en elektronische sigaretten bij een Recupel-inzamelpunt. Wie twijfelt, vindt het antwoord op www.betersorteren.be.
De campagne is te horen op verschillende radiozenders, waaronder Bel RTL, Contact, Nostalgie, BX1, Bruzz, Arabel en Alma, en op online audioplatformen. Ook via TikTok, Facebook en YouTube worden Brusselaars aangespoord om correct te sorteren. Daarnaast herinneren affiches in de supermarkten van Carrefour, Delhaize en Intermarché, ter hoogte van de PMD-zakken, klanten aan de juiste sorteerregels.

De vier meest voorkomende misverstanden over PMD
Dit zijn de vier fouten die het vaakst voorkomen bij het sorteren van PMD.
1. Grote plastic voorwerpen die geen verpakkingen zijn
Denk aan tuinmeubelen, speelgoed, een kapotte brooddoos of een emmer. Al deze voorwerpen zijn van plastic gemaakt, maar dat betekent niet dat ze in de PMD-zak thuishoren. Alleen plastic verpakkingen, metalen verpakkingen en drankkartons mogen in de blauwe zak.
2. Verpakkingen die niet leeg zijn
Een halfvolle sausfles of een conservenblik met etensresten: verpakkingen waarin nog inhoud zit, zijn te zwaar voor de sorteermachines en belanden uiteindelijk toch bij het restafval, dat vervolgens wordt verbrand. Maak verpakkingen daarom altijd leeg voor je ze in de PMD-zak gooit.
3. Papier, karton en textiel
Gebruikte schriften, kartonnen dozen of een versleten T-shirt horen niet thuis in de PMD-zak. Ze moeten via de juiste inzamelkanalen worden afgevoerd, zoals de papier- en kartonophaling, een textielcontainer of een tweedehandswinkel.
4. Hygiënisch en gevaarlijk afval
Medisch afval, luiers en scherpe voorwerpen maken het sorteerproces onhygiënisch en gevaarlijk voor de sorteermedewerkers. Ze horen bij het restafval, zoals luiers, of moeten via een specifiek inzamelkanaal worden afgevoerd.
Perscontacten
Valerie Bruyninckx
Adel Lassouli
Over Fost Plus
Sinds 1994 versnelt Fost Plus de transitie naar duurzaam verpakkingsbeheer. De burger staat centraal in een aanpak die moet vermijden dat grondstoffen afval worden. Fost Plus zet daartoe efficiënte structuren op om altijd en overal correct te sorteren, werkt samen met haar leden aan verpakkingsontwerp met het oog op betere recyclage en herdenkt de manier waarop we met z’n allen met (verpakkings)materialen omgaan.
Fost Plus werkt nauw samen met burgers, bedrijven, overheden en experten om de huishoudelijke verpakkingen die door haar leden op de markt gebracht worden, in te zamelen en te recycleren. Zo biedt de organisatie invulling aan de Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid van haar leden. 60 toegewijde collega’s engageren zich om gedrag te beïnvloeden zodat de impact van onze manier van produceren en consumeren op het milieu zo laag mogelijk blijft. Door duurzame materiaalketens te bouwen, draagt Fost Plus bij aan een betere samenleving en een schonere leefomgeving voor iedereen.
Over Net Brussel
Als tweede grootste werkgever in de openbare sector van het Gewest, met bijna 3.000 werknemers, is Net Brussel de thuishaven van een reeks essentiële banen en activiteiten die even divers als gevarieerd zijn, verspreid over de vier hoeken van Brussel. Met zijn veegmachines, laders, vrachtwagenchauffeurs en medewerkers die boetes uitschrijven, levert het Agentschap 7 dagen per week, bijna 24 uur per dag essentiële diensten:
- meer dan 400 km gewestwegen schoonmaken en illegale stortplaatsen beheren;
- inzameling en sortering van het Brusselse afval
- afvalverwerking via zijn filialen;
Door de organisatie van cruciale diensten zoals de reiniging van de straten, de huis-aan-huisophaling van afval en grofvuil, en de huis-aan-huisvergaderingen van de sensibilisatoren, is Net Brussel ook dagelijks betrokken bij de strijd tegen zwerfvuil en bij de sensibilisering voor afvalsortering.