Na hete zomer piekt fout gesorteerd zomerspeelgoed: “Een zwembadje hoort niet bij het PMD”

Opblaasbare flamingo’s, kapotte zwembadjes, lekke luchtmatrassen en waterpistolen: nu de hete zomer achter ons ligt, belanden ze opvallend vaak verkeerd in de PMD-zak. Fost Plus, de organisatie die de recyclage en het hergebruik van verpakkingsafval in België in goede banen leidt, ziet in deze periode een duidelijke piek aan fout gesorteerde plastic zomerspullen. Ze maken deel uit van de 41.660 ton afval die jaarlijks verkeerd bij het PMD terechtkomt, met onnodige sorteerkosten tot gevolg. Met de grote najaarsopruim voor de deur benadrukt Fost Plus: “Alleen verpakkingen van plastic of metaal en drankkartons horen in de PMD-zak.”

Zomerspeelgoed op de sorteerband is geen nieuw fenomeen, maar na de hete zomer van dit jaar valt de piek extra op. De PMD-sorteercentra krijgen momenteel opvallend veel zwembadjes, luchtmatrassen en ander plastic speelgoed te verwerken dat niet in de blauwe zak thuishoort. En dat is niet zonder gevolgen: de plastic voorwerpen kunnen het sorteerproces grondig verstoren. ​

Valerie Bruyninckx, woordvoerster Fost Plus: "Speelgoed hoort niet thuis tussen de verpakkingen. De sorteermachines zijn ontworpen om verpakkingsafval te verwerken en zijn niet voorzien op grotere of zwaardere voorwerpen zoals kapot speelgoed. Die kunnen vastlopen in de installatie, het sorteerproces verstoren en in sommige gevallen zelfs schade veroorzaken. Uitgespeeld zomerspeelgoed breng je daarom het best naar het recyclagepark, waar het op de juiste manier kan worden verwerkt. Bevat het speelgoed elektronische onderdelen, dan kan het terecht bij een Recupel-inzamelpunt.”

1.000 euro per ton

Verkeerd gesorteerd afval uit de PMD-stroom halen en correct verwerken, kost bijna 1.000 euro per ton. Vorig jaar liep die factuur op tot zo’n 40 miljoen euro. De verpakkingsbedrijven financieren die extra kosten, maar die kunnen uiteindelijk mee doorwegen in de prijs die consumenten betalen, benadrukt Fost Plus. Ook waardevolle materialen gaan verloren en kansen op recyclage of hergebruik worden gemist.

Valerie Bruyninckx, woordvoerster Fost Plus: "Elke sorteerfout is een gemiste kans om te recycleren. Soms is recycleren zelfs niet de beste oplossing. Zomerspeelgoed dat nog in goede staat is, krijgt bijvoorbeeld beter een tweede leven via de kringwinkel. Door correct te sorteren én waar mogelijk te hergebruiken, houden we materialen langer in omloop. Daar hebben we uiteindelijk allemaal baat bij.” ​

Eén volle zak sorteerfouten per persoon

Hoewel Belgen tot de beste sorteerders van Europa behoren, blijft er ruimte voor verbetering. Vorig jaar hoorde bijna 13,5% van het ingezamelde PMD niet in de blauwe zak thuis. Dat komt alsnog neer op ​ 41.660 ton verkeerd gesorteerd afval, of gemiddeld één volle PMD-zak per Belg. In 2026, gemeten tot augustus, zitten we al 13,6%. De laatste jaren zien we een geleidelijke stijging van het aantal sorteerfouten. Met een nieuwe sensibiliseringscampagne wil Fost Plus dat percentage opnieuw naar beneden krijgen. ​

Valerie Bruyninckx, woordvoerster Fost Plus: “Belgen zijn sterke sorteerders en willen het duidelijk goed doen. Toch zien we dat het aandeel sorteerfouten maar moeilijk verder daalt. Een van de misverstanden is dat de P van PMD voor àl het plastic afval staat, terwijl dit uitsluitend over verpakkingen gaat. Daarom proberen we de Belg hier meer vertrouwd mee te maken door een simpele leuze: is het verpakking van plastic, metaal of drankkarton? Dan mag het de zak in!”